سینمای ایران در جشنواره ونیز

حضور چشمگیر سینماگران ایرانی در ونیز

۲۹ مرداد ۱۳۹۷

هفتادوپنجمین جشنواره ونیز ۲۰۱۸ در حالی در روزهای پیش رو آغاز خواهد شد که باز هم سینماگران ایرانی در این رویداد سینمایی حضور خواهند داشت. امسال محسن بنی‌هاشمی با فیلم کوتاه «پاگرد» و مصطفی سیاری با «همچنان که می‌مردم» در بخش فیلم‌های کوتاه افق‌های این جشنواره شرکت خواهند داشت. در بخش کلاسیک جشنواره ونیز، نسخه ترمیم‌ شده «خشت و آینه» به کارگردانی ابراهیم گلستان روی پرده می‌رود. امیر نادری با فیلم «چراغ جادو» و رامین بحرانی با «رابطه خونی» در بخش غیررقابتی سینما در باغ که به اسم Sconfini تغییر نام داده است، به نمایش درمی‌آیند. با این حال این نخستین بار نیست که سینماگران ایرانی در این رویداد مهم سینمایی شرکت می‌کنند. حضور هنرمندان ایرانی به سال‌ها پیش یعنی قبل از انقلاب باز می‌گردد.

۵۹ سینماگر ایرانی تاکنون در دوره‌های مختلف جشنواره ونیز با فیلم‌های‌شان حضور داشته‌اند. امیر نادری و رامین بحرانی هر کدام با هفت فیلم، عباس کیارستمی و ابراهیم گلستان با شش فیلم، ناصر تقوایی و محسن مخملباف هر کدام با چهار فیلم، داریوش مهرجویی، ابوالفضل جلیلی، جعفر پناهی با سه فیلم، سهراب شهید ثالث، رخشان بنی اعتماد، مرضیه مشکینی، نادر تکمیل همایون، بابک پیامی، فریبرز کامکاری، حنا مخملباف، سامان سالور، شیرین نشاط، علی عسگری و وحید جلیلوند با دو فیلم و مصطفی فرزانه، هژیر داریوش، بهرام بیضایی، آربی آوانسیان، احمد فاروقی قاجار، هوشنگ شفتی، بهرام ری‌پور، منوچهر طیاب، مسعود کیمیایی، رفیع پیتز، میثم مخملباف، منیژه حکمت، ناصر رفایی، سمیرا مخملباف، مهرداد فرید، حسین طاهری، مجید مجیدی، مانیا اکبری، الهام حسین‌زاده، علی محمد قاسمی، بایرام فضلی، بهمن معتمدیان، علی کریم، مرجانه ساتراپی، مجتبی میرطهماسب، کیانوش عیاری، شهرام مکری، نیما جاویدی، بهمن قبادی، سیف‌الله صمدیان، آنا لیلی امانپور، پرویز شهبازی، کیوان کریمی و علیرضا خاتمی با یک فیلم در این رویداد سینمایی شرکت کرده‌اند.

۹۹ عنوان فیلم از سینماگران ایرانی در طول ۳۳ دوره از ۷۵ دوره جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز حضور داشته‌اند. از این تعداد ۷۴ فیلم محصول سینمای ایران و ۲۵ فیلم محصول دیگر کشورها بوده است. از میان ۷۴ فیلم‌هایی که محصول ایران هستند، ۶۶ فیلم از تولیدات رسمی‌اند که مجوز هم داشته‌اند. در این میان هشت فیلم بدون مجوز رسمی به جشنواره فیلم ونیز راه‌ یافته‌اند.

۵۰ جایزه حاصل حضور هنرمندان ایرانی در جشنواره فیلم ونیز بوده است که ۴۰ جایزه نصیب محصولاتی شده است که در ایران تولید شده‌اند و ۱۰ جایزه هم به تولیدات کشورهای دیگر اهدا شده است.

۱۰ داوری هم تاکنون به عهده سینماگران ایرانی در طول برگزاری جشنواره فیلم ونیز گذاشته شده است.

عباس کیارستمی

اولین حضور ایران در جشنواره ونیز

مصطفی فرزانه در سال ۱۳۳۷، با فیلم «مینیاتورهای ایرانی» و محصول فرانسه برای اولین بار حضور سینماگران ایرانی را در جشنواره ونیز رقم زد. فرزانه نخستین سینماگر ایرانی است که همچنین برای اولین بار و بعد از جشنواره ونیز در جشنواره‌های کن و لوکارنو هم شرکت کرده است. او در سال ۱۳۴۰، با فیلم «کوروش کبیر» در بخش مسابقه فیلم‌های کوتاه جشنواره کن و در سال ۱۳۴۱ هم با فیلم «زن و حیوان» در جشنواره لوکارنو حضور یافت و جایزه بهترین فیلم کوتاه هنری را دریافت کرد.

ابراهیم گلستان در سال ۱۳۴۰، با فیلم «یک آتش» برای اولین بار به عنوان محصول ایران در بخش فیلم‌های کوتاه جشنواره ونیز حضور یافت. گلستان برای این فیلم توانست مدال برنز جشنواره ونیز را از آن خود کند و به این ترتیب اولین جایزه بین‌المللی تاریخ سینمای ایران را به ارمغان آورد. یک سال بعد، فیلم «خراب‌آباد» به کارگردانی ابراهیم گلستان و «موج، مرجان، خارا» به کارگردانی مشترک گلستان و آلن پندری در جشنواره ونیز روی پرده رفت. این بار هم ابراهیم گلستان مدال برنز این جشنواره را برای «موج، مرجان، خارا» دریافت کرد. در سال ۱۳۴۳، گلستان با فیلم «مارلیک» به جشنواره ونیز رفت و جایزه شیر سن مارکو را دریافت کرد. همچنین ابراهیم گلستان در سال ۱۳۴۵، با «خرمن و بذر» در بخش فیلم‌های کوتاه ونیز حاضر شد.

داریوش مهرجویی با فیلم «گاو» و در سال ۱۳۵۰، در بخش خارج از مسابقه جشنواره فیلم ونیز شرکت کرد. «گاو» در آن سال بسیار مورد توجه قرار گرفت و جایزه فیپرشی را به دست آورد.

۱۴ فیلم از سینمای ایران در سال ۱۳۵۱ به جشنواره فیلم ونیز راه‌‌ یافتند. ناصر تقوایی با «آرامش در حضور دیگران»، «رهایی»، «باد جن» و «اربعین»، هژیر داریوش با «بیتا»، داریوش مهرجویی با «پستچی»، بهرام بیضایی با «رگبار»، آربی آوانسیان با «چشمه»، احمد فاروقی قاجار با «بامداد جدی»، هوشنگ شفتی با «رقص رونما»، سهراب شهید ثالث با «رقص‌های محلی بجنوردی»، بهرام ری‌پور با «جن»، عباس کیارستمی با «نان و کوچه» و منوچهر طیاب با «ادیان در ایران» در بخش‌های مختلف این رویداد سینمایی شرکت کردند.

سهراب شهید ثالث در سال ۱۳۵۴، با فیلم «طبیعت بی‌جان» به جشنواره ونیز راه یافت. سینمای ایران تا ۱۰ سال بعد در این جشنواره شرکت نکرد.

داریوش مهرجویی

حضور سینمای ایران در جشنواره ونیز پس از انقلاب

امیر نادری در سال ۱۳۶۴، با فیلم «دونده» در بخش خارج از مسابقه جشنواره ونیز شرکت کرد. شش سال بعد، مسعود کیمیایی با فیلم «گروهبان» به این جشنواره راه یافت.

در سال ۱۳۷۲، امیر نادری با فیلم «منهتن از روی شماره» و البته محصول آمریکا در بخش «پنجره‌های رو به تصاویر» شرکت کرد.

«دت یعنی دختر» به کارگردانی ابوالفضل جلیلی در سال ۱۳۷۴ و در پنجاه‌ودومین جشنواره فیلم ونیز در بخش مسابقه رسمی روی پرده رفت و توانست دو جایزه اوزله طلایی و جایزه یونیسف را به دست آورد. جلیلی سال بعدش هم با فیلم سینمایی «یک داستان واقعی» در این جشنواره شرکت کرد.

رفیع پیتز در سال ۱۳۷۶، با فیلم «فصل پنجم» در بخش هفته منتقدین حاضر شد.

«سکوت» در سال ۱۳۷۷ و به کارگردانی محسن مخملباف در بخش مسابقه جشنواره ونیز به نمایش درآمد و موفق شد سه جایزه مدال طلای سنای ایتالیا، جایزه سینمای آینده بهترین فیلم رابطه انسان و طبیعت و تقدیرنامه جایزه سرجیوترازاتی را به دست آورد.

«باد ما را خواهد برد» ساخته عباس کیارستمی در سال ۱۳۷۸، به بخش مسابقه رسمی جشنواره فیلم ونیز راه یافت و سه جازه را از آن خود کرد. جایزه بزرگ هیات داوران، فیپرشی و هیات داوران جوان جایزه‌هایی بودند که به کیارستمی اهدا شدند. همچنین در این سال رخشان بنی‌اعتماد با «باران و بومی» در بخش سرزمین‌های جدید حضور داشت.

جعفر پناهی با فیلم سینمایی «دایره» در سال ۱۳۷۹ و در پنجاه‌وهفتمین دوره جشنواره فیلم ونیز موفق به دریافت شیر طلایی این جشنواره شد. «دایره» همچنین جایزه فیپرشی، جایزه یونیسف، تقدیرنامه کلیسای جهانی، جایزه بهترین بازیگر زن برای مجموعه بازیگران زن فیلم از طرف سندیکای ملی نویسندگان سینمایی ایتالیا و جایزه سرجیوترازاتی را دریافت کرد. در همین سال داریوش مهرجویی با «دختر دایی گمشده» و میثم مخملباف با «چگونه سمیرا تخته سیاه را ساخت» در بخش سرزمین‌های جدید شرکت کردند. فیلم «طبیعت بی‌جان» ساخته نادر تکمیل همایون هم به عنوان محصولی از کشور فرانسه روی پرده رفت. مرضیه مشکینی با فیلم «روزی که زن شدم» جایزه‌های سینمای آینده برای بهترین فیلم اول، یونسکو و ایسوما را از آن خود کرد.

جعفر پناهی

سینمای ایران و حضور در دهه ۸۰ در جشنواره ونیز

«رای مخفی» ساخته بابک پیامی در پنجاه‌وهشتمین دوره جشنواره ونیز در سال ۱۳۸۰ در بخش مسابقه رسمی به نمایش درآمد و پنج جایزه سینمای آینده برای بهترین کارگردان، جایزه نتپک، جایزه یونیسف، جایزه کلیسای جهانی و جایزه پازینتی را به دست آورد.

منیژه حکمت با فیلم «زندان زنان» در بخش افق‌ها و ناصر رفایی هم با «امتحان» در هفته منتقدان پنجاه‌ونهمین دوره جشنواره ونیز در سال ۱۳۸۱ حضور پیدا کردند. در همین سال سامان سالور با فیلم کوتاه «باد گیسوانت را شانه خواهد زد»، حسین طاهری با «فیلم کوتاه «مرغ»، مهرداد فرید با فیلم کوتاه «بچه‌های افغان»، فریبرز کامکاری با فیلم بلند «نوار خالی» و سیمرا مخملباف با «خدا ساختن تخریب» (بخشی از مجموعه فیلم‌های «یازده سپتامبر») در این دوره حضور داشتند. مخملباف به همراه ۱۰ کارگردان دیگر مجموعه فیلم «یازده سپتامبر» جایزه یونسکو را دریافت کرد.

«ابجد» ساخته ابوالفضل جلیلی، «لذت دیوانگی» به کارگردانی حنا مخملباف، «سکوت بین دو فکر» ساخته بابک پیامی و «پابرهنه در هرات» به کارگردانی مجید مجیدی در سال ۱۳۸۲ و در شصتمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز به نمایش درآمدند.

سامان سالور با «ساکنان سرزمین سکوت»، الهام حسین‌زاده با فیلم کوتاه «همسفر خاموش»، مانیا اکبری با «بیست انگشت» در سال ۱۳۸۳ و در شصت‌ویکمین جشنواره ونیز روی پرده رفتند. همچنین در این سال مرضیه مشکینی با «سگ‌های ولگرد» در بخش مسابقه حضور داشت. در اختتامیه این رویداد «سگ‌های ولگرد» جایزه باز و «بیست انگشت» جایزه سینمای دیجیتالی را به دست آوردند.

«مرد گاریچی» ساخته رامین بحرانی و «یاداشت بر زمین» به کارگردانی علی محمد قاسمی در شصت‌ودومین دوره جشنواره فیلم ونیز در سال ۱۳۸۴ به نمایش درآمد.

بایرام فضلی در سال ۱۳۸۵، با فیلم «باز هم سیب می‌خوای» در بخش نیمه شب این رویداد سینمایی شرکت کرد.

«شیرین» به کارگردانی عباس کیارستمی در خارج از مسابقه، «وگاس: بر اساس یک داستان واقعی» ساخته امیر نادری و محصول آمریکا در بخش مسابقه رسمی، «بدرود سولو» به کارگردانی رامین بحرانی محصول آمریکا در بخش خارج از مسابقه و «خستگی» ساخته بهمن معتمدیان در بخش افق‌های جشنواره ونیز در سال ۱۳۸۷ به نمایش درآمدند. در این دوره کیارستمی جایزه ژگر-لو کولتر سینماگر برگزیده سال را دریافت کرد. جایزه فیپرشی بهرتین فیلم بخش افق‌ها و هفته منتقدان به «بدرود سولو»، جایزه بهترین فیلم‌ سینمای آینده و تقدیرنامه هیات داوران کلیسای جهانی «وگاس: بر اساس یک داستان واقعی» و «خستگی» جایزه بریان این جشنواره را به دست آوردند.

شیرین نشاط با فیلم «زنان بدون مردان» محصول آلمان در سال ۱۳۸۸و در شصت‌وششمین جشنواره فیلم ونیز در بخش مسابقه این رویداد شرکت کرد و جایزه شیر نقره‌ای بهترین کارگردانی و جایزه یونیسف را از آن خود کرد. همچنین نادر تکمیل همایون با فیلم «تهرون» در بخش هفته منتقدان حضور داشت که جایزه بهترین فیلم این بخش را به دست آورد. در این سال، حنا مخملباف با فیلم «روزهای سبز»، رامین بحرانی با فیلم کوتاه «کیسه پلاستیکی» محصول آمریکا در بخش خارج از مسابقه و فیلم «چاله» هم به کارگردانی علی کریم به عنوان فیلم اختتامیه و خارج از مسابقه هفته منتقدان در این جشنواره نمایش داده شدند.

«آکوردئون» به کارگردانی جعفر پناهی در سال ۱۳۸۹ و در شصت‌وهفتمین جشنواره فیلم ونیز به نمایش درآمد و جایزه لینامانیاکاپره را از آن خود کرد.

امیر نادری

سینمای ایران و حضور در دهه نود در جشنواره ونیز

مرجان ساتراپی به همراه ونسان پارنو کارگردانی «خورش آلو» را به عهده داشتند که در سال ۱۳۹۰ و در شصت‌وهشتمین دوره جشنواره فیلم ونیز در بخش مسابقه رسمی به نمایش درآمد. در این فیلم که محصول مشترک فرانسه، بلژیک و آلمان است، گلشیفته فراهانی بازی کرده است. فیلم «این یک فیلم نیست» به کارگردانی مشترک جعفر پناهی و مجتبی میرطهماسب در این سال در جشنواره به نمایش درآمد. همچنین «کات» به کارگردانی امیر نادری و محصول ژاپن در بخش افق‌های ونیز روی پرده رفت.

«خانه پدری» به کارگردانی کیانوش عیاری در سال ۱۳۹۱ و در شصت‌ونهمین جشنواره فیلم ونیز در بخش افق‌ها به نمایش درآمد. رامین بحرانی هم با فیلم «به هر قیمت» محصول آمریکا در بخش مسابقه شرکت کرد.

شهرام مکری با فیلم «ماهی و گربه» در بخش افق‌های هفتادمین جشنواره ونیز در سال ۱۳۹۲ شرکت کرد و جایزه هیات داوران را برای نوآوری و خلاقیت به دست آورد.

رخشان بنی‌اعتماد کارگردان «قصه‌ها» در سال ۱۳۹۳ و در هفتاد‌ویکمین دوره جشنواره فیلم ونیز در بخش مسابقه رسمی حاضر شد و جایزه بهترین فیلمنامه را از آن خود کرد. همچنین رامین بحرانی در بخش مسابقه با فیلم «۹۹ خانه» شرکت کرد و دو جایزه کلیسای جهانی و ویتوریوونتو را به خانه برد. علاوه بر این مستند «حالتو جا بیار» ساخته بحرانی در بخش خارج از مسابقه روی پرده رفت. امیر نادری با مستند «میزانسن با آرتور پن» محصول آمریکا در بخش کلاسیک‌های ونیز شرکت کرد. فیلم «پرزیدنت» هم به کارگردانی محسن مخملباف و محصول گرجستان، فرانسه، انگلستان و آلمان در بخش افق‌ها روی پرده رفت. فیلم «کلامی با خدا» محصول مکزیک و آمریکا که ۹ کارگردان از جمله بهمن قبادی در ساخت آن شرکت داشتتند در بخش خارج از مسابقه نمایش داده شد. فیلم «ملبورن» به کارگردانی نیما جاویدی هم به عنوان فیلم افتتاحیه بخش هفته منتقدان انتخاب شد. «بچه» محصول ایران و ایتالیا و به کارگردانی علی عسگری در بخش فیلم‌های کوتاه جشنواره ونیز به نمایش درآمد.

«چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت» ساخته وحید جلیلوند در هفتادودومین جشنواره فیلم ونیز و در سال ۱۳۹۴ در بخش افق‌ها روی پرده رفت که توانست جایزه فیپرشی برای بهترین فیلم بخش افق‌ها و هفته منتقدین و جایزه اینترفیلم را به دست آورد.در این دوره اولین جایزه روبربرسون جشنواره ونیز برای یک عمر دستاورد هنری به محسن مخملباف اهدا شد.

«منو خونه ببر» و یکی از اپیزود‌های «۲۴ فریم» ساخته عباس کیارستمی و مستند «۷۶ دقیقه و ۱۵ ثانیه با عباس کیارستمی» به کارگردانی سیف‌الله صمدیان در افتتاحیه هفتادوسومین جشنواره ونیز در سال ۱۳۹۵ نمایش داده شد و این دوره از جشنواره هم به عباس کیارستمی تقدیم شد. آنا لیلی امان‌پور با فیلم «دار و دسته بد» محصول آمریکا در بخش مسابقه رسمی روی پرده رفت و جایزه ویژه هیات داوران را به دست آورد. امیر نادری هم با فیلم «کوه» محصول مشترک ایتالیا، آمریکا و فرانسه در بخش خارج از مسابقه شرکت داشت. «مالاریا» به کارگردانی پرویز شهبازی در بخش افق‌ها و «طبل» به کارگردانی کیوان کریمی در بخش رقابتی روی پرده رفتند. «شب‌های زاینده رود» به کارگردانی محسن مخملباف بخش کلاسیک‌های ونیز را افتتاح کرد و مستند «آب و شکر: کارلو دی پالما» به کارگردانی فریبرز کامکاری و محصول ایتالیا در این بخش شرکت داشت. در این سال جایزه شرکت ساعت‌سازی ژگر- لو کولتر سوییس که به فیلمسازی که مشارکت مهمی در سینمای معاصر جهان داشته‌ است اهدا می‌شود به امیر نادری تعلق گرفت. پیش از او هم عباس کیارستمی در سال ۱۳۸۶ این جایزه را دریافت کرده بود.

وحید جلیلوند

  وحید جلیلوند با فیلم «بدون تاریخ، بدون امضا»، علی عسگری با «ناپدید شدن»، علیرضا خاتمی با «آیه‌های فراموشی» محصول فرانسه، آلمان، هلند و شیلی در بخش افق‌های هفتادوچهارمین جشنواره فیلم ونیز روی پرده رفتند. در این سال وحید جلیلوند جایزه بهترین کارگردانی و نوید محمدزاده جایزه بهترین بازیگری را برای سینمای ایران به ارمغان آوردند. همچنین شیرین نشاط با «در جستجوی ام کلثوم» محصول آلمان، اتریش و ایتالیا در بخش روزهای ونیز حضور داشت.   

هفتادوپنجمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز از ۲۹ اوت تا ۸ سپتامبر (۷ تا ۱۷ شهریور) برگراز خواهد داشت.

برای دیدن بسیاری از فیلم‌های روز ایران و جهان به فیلم‌نت سایت دانلود فیلم رایگان مراجعه کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *